Als kattengedragstherapeut zie ik katten de raarste capriolen uithalen op de kattenbak, zonder dat dit gedrag wordt herkend als probleem. Hierdoor kan plas of poep net naast de kattenbak terecht komen. Zo is het bijvoorbeeld niet normaal dat je kat als een acrobaat balanceert op de rand van de kattenbak terwijl hij poept of plast. En het is ook niet normaal dat je kat gedeeltelijk uit de kattenbak hangt terwijl hij bezig is. Om ervoor te zorgen dat je ‘s ochtends niet wordt begroet door een dampende drol naast de kattenbak, zette ik de meestvoorkomende acrobatiek voor je op een rijtje. Ook het ‘waarom’ wordt niet vergeten. Want geloof me, je kat zou zelf ook veel liever in een normale houding op de bak zitten. Wil je zorgen dat je kat niet meer naast de kattenbak poept of plast, lees dan snel verder!

Dit zegt je kat als hij poept of plast naast de kattenbak

Het is een vreselijk frustrerend scenario: er ligt plas of poep binnen 15 centimeter van de zijkant, de achterkant of de voorkant van de kattenbak. Oftewel, er ligt een plasje of drol echt nèt naast, maar niet in de kattenbak. De kat was zo dichtbij zijn doel, maar mistte toch. Wat is er dan aan de hand? Wanneer er plas of  poep net naast, in plaats van in de kattenbak terecht komt, is de kat niet echt onzindelijk. Dat wil zeggen, niet in de formele zin waarbij men uitgaat van het bewust legen van de blaas of darmen op een andere plek dan in de kattenbak. De kat had alle intentie om het op de bak te doen. Hij heeft immers de plek van de kattenbak opgezocht. Maar blijkbaar is er een storende factor in het spel die de kat heeft gestoord bij de uitvoering van zijn goede voornemen.

Wat je kat in dit geval zegt is: ‘ik wilde het wel op mijn kattenbak doen, maar het lukte niet!’

Meestal is de kattenbak de grote boosdoener. De eigenschappen van de kattenbak bepalen hoe goed (of niet) de kat alle handelingen kan uitvoeren op de bak die nodig zijn om te poepen of plassen. En dit bepaalt dus ook hoe groot de kans is dat de kat zijn plas en poep in de kattenbak deponeert in plaats van naast de bak. Katten zijn van nature erg zindelijk en plassen en poepen daarom meestal netjes in de kattenbak. Normaal plassen en poepen bestaat voor de kat uit verschillende stukjes kattengedrag.

Een goede kattenbak verstoort deze handelingen niet:

  1. Allereerst moet de kat de bak instappen
  2. Dan moet hij draaien, zodat hij in de juiste positie komt te staan
  3. Hij moet zich iets buigen
  4. De kat moet laag genoeg hurken zodat alles in de bak terecht komt

Heb je een kattenbak die de kat bij deze handelingen stoort, dan kun je dat herkennen aan enkele signalen. Wanneer je kat plast of poept naast de kattenbak is dat een duidelijk teken dat er iets niet goed gaat. Maar ook de manier waarop de kat naar zijn bak gaat zegt veel. De volgende signalen wijzen erop dat de kattenbak niet geschikt is voor je kat.

Je kat poept of plast vanaf de bovenkant

Een goed begin is het halve werk. Poepen of plassen begint dus allemaal met de bak instappen. Als de kat al wordt gehinderd bij het instappen, maakt het niet zo gek veel meer uit hoe de bak er verder uitziet. Wanneer de kat al ongemak ervaart bij het betreden van de bak begint de kat al met een onprettig gevoel aan alle volgende handelingen op de bak. Of de kat voert ze gewoon helemaal niet uit (in de bak). Moet je kat zijn bak inklimmen, inspringen, eerst een hoek om of op een of andere manier moeite doen om in de bak te komen, dan ervaart de kat ongemak met instappen.

De populaire kattenbak met boveningang (hop in) is hier een goed voorbeeld van. Sommige katten lossen dit ‘instap-probleem’ op door bovenop de bak te gaan staan en dan te plassen en poepen, met als gevolg dat de kat naast de kattenbak plast of poept. Bovenop de bak heeft de kat ook goed uitzicht op de omgeving, katten zien graag dat ze veilig zijn tijdens het plassen of poepen. Een boveningang kan dus voor verschillende problemen zorgen bij de kat. Meer daarover lees je in: Deze kattenbak zou je kat zelf uitkiezen

hop in kattenbak met boveningang kan zorgen voor poep of plas naast de kattenbak
Deze kat balanceert op de rand van een kattenbak met boveningang.
Bron foto: petsgifts

Andere katten poepen of plassen gewoon direct voor de kattenbak, zodat ze de lastige instap helemaal vermijden. De kans is met zo’n type bak dan ook een stuk groter dat je ongelukjes vindt in de buurt van de kattenbak. Een kattenbak met een normale vooringang voorkomt dit.

Je kat poept of plast terwijl hij half uit de kattenbak hangt

Wanneer een kat de bak is ingestapt, moet hij kunnen draaien zodat hij uiteindelijk zijn kopje naar voren staat en zijn achterwerk naar achteren. De kattenbak moet breed genoeg zijn (3 keer zo breed als de kat zelf) voor de kat om deze draai te kunnen maken. Is de bak niet breed genoeg voor die draai? Dan zul je zien dat de kat met zijn achterste naar buiten gericht blijft staan. Het gevolg: je kat poept of plast voor de kattenbak.

De kat stapt enkel met zijn bovenlijf de (te kleine) bak in

Je kat balanceert op de rand van de kattenbak

Het ziet er misschien grappig of vreemd uit, een kat die al balancerend op de rand van de kattenbak staat terwijl hij plast of poept, maar eigenlijk is het best zielig. Het is namelijk een teken dat de kat niet in de bak wil of kan staan, wellicht omdat de bak te klein is.

Wanneer de bak groot genoeg is en je kat doet dit alsnog, dan vindt hij de gebruikte kattenbakvulling niet prettig. Silicaat, grof grit en houtkorrels zijn bijvoorbeeld scherp aan de pootjes. Plastic zakken in de bak, kattenbakverfrissers of kranten kunnen ook voor ongemak zorgen, waardoor de bak weigert te staan in de bak. Het is goed aan te voelen dat deze vorm van acrobatiek snel zorgt voor ongelukjes rondom de kattenbak.

Ook een vieze kattenbak zal ervoor zorgen dat een kat niet (lang) in de kattenbak wil staan. Tips voor het schoonmaken van de bak hadden we al eens voor je op een rijtje gezet: Kattenbak schoonmaken

Vergeet je mijn staart niet?

Veel populaire kattenbakken zijn simpelweg te klein om al het gedrag dat nodig is om zonder ongemak te kunnen plassen of poepen mogelijk te maken. Een kattenbak is groot genoeg wanneer deze minimaal 1.5 keer zo lang als de kat zelf is (gemeten van kop tot kont). Lees ook: Hoe groot moet een kattenbak zijn?

Als de kat zijn staart tegen de achterkant van de bak drukt terwijl hij in de bak staat, zal de kat een stuk naar voren schuiven om meer ruimte te krijgen voor zijn staart. Met als gevolg: een kat die gedeeltelijk uit de bak hangt.

Een te kleine kattenbak kan zorgen voor poep of plas net naast de kattenbak
Deze kattenbak is niet groot genoeg voor deze kat waardoor hij half uit de bak hangt Bron foto: kattendomein

De kattenbak moet daarom lang en hoog genoeg zijn voor de kat om een hurkende houding aan te nemen zodanig dat de staart niet tegen de achterkant van de bak drukt.

De kat moet laag kunnen hurken

Wanneer de kat de bak is ingestapt, gedraaid is en netjes in positie staat is het tijd om door de hurken te gaan. De kat moet laag genoeg kunnen hurken om ervoor te zorgen dat de behoefte terecht komt in de bak. Wanneer de kat niet laag genoeg komt met zijn achterste, plast of poept hij (half) staand. Het gevolg is dat de kat naast de kattenbak plast of poept.

  1. De kattenbak moet daarom hoog genoeg zijn zodat de kat zijn achterste laag genoeg kan komen zodat alles in de bak valt
  2. Een hele dikke laag kattenbakvulling zorgt ervoor dat de kat niet diep genoeg kan hurken. Vul de kattenbak dus liever niet met een hele zak kattenbakvulling.

Katten met overgewicht of met artrose, hebben meer moeite met hurken waardoor ze moeite hebben om hun achterste laag genoeg te krijgen in de kattenbak. In het geval een open kattenbak, plassen of poepen zij dan over de rand van de kattenbak heen. Ook kunnen ze vaak niet goed draaien in de bak of kunnen pijn hebben bij het draaien. Het is dan wel zo zorgzaam om een kattenbak te hebben die hen een beetje ondersteunt bij al deze belastende handelingen. Dat betekent een kattenbak die groot genoeg is, en een lage instap.

Artrose kan zorgen voor poep of plas naast de kattenbak
Deze kat met artrose heeft moeite met laag genoeg hurken in de (te kleine) kattenbak. Bron foto: dr sophiayin
De hoofdoorzaak van acrobatiek op de bak, is dus de kattenbak zelf
De meeste kattenbakken die problemen geven zijn te klein of hebben een vreemde instap. Een normale rechttoe, rechtaan kattenbak die groot genoeg is, met een vooringang kan de meeste ongelukjes voorkomen of oplossen. Ook wanneer je kat meestal op de bak gaat en af en toe een ongelukje heeft, kan hij veel baat hebben bij een grotere bak en een goede kattenbakvulling.

Interessant onderwerp? Lees verder!

  1. Beter een open of gesloten kattenbak?
  2. Waar plaats je de kattenbak het beste?