Image Alt
Hoe kun je katten het beste aan elkaar wennen – Langzame introductie
 / Sociaal leven kat  / Hoe kun je katten het beste aan elkaar wennen – Langzame introductie

Hoe kun je katten het beste aan elkaar wennen – Langzame introductie

Oorlog of levenslange vriendschap tussen katten

Verschillende kattenprofessionals trokken onlangs aan de bel, katten aan elkaar laten wennen geeft vaak problemen. Dit komt omdat mensen vroegescheiden katten, zonder sociale basis willen koppelen. Maar ook doordat de manier van wennen niet goed aansluit bij de natuur van de kat. Dierenartsen, gastgezinnen, asielmedewerkers en andere kattengedragstherapeuten liepen tegen dit probleem aan. Iedereen kent wel een succesverhaal waarbij twee katten bij elkaar werden gezet, elkaar aankeken en ieder nog lang en gelukkig leefde. Maar de kans dat het direct samen zetten van katten problemen veroorzaakt, is vele malen groter. Waarom zou je dit risico nemen, als er ook een methode bestaat die veel meer kans op succes geeft? In deze serie van blogs kun je lezen hoe je een nieuwe kat het beste introduceert. We stelden daarnaast een stappenplan op voor deze zogenaamde ‘langzame introductie’, met daarin stap- voor stap- uitleg hoe je dit nu het beste aanpakt. De langzame introductie volgt het tempo van de katten zelf en zorgt ervoor dat de katten enkel positieve en neutrale ervaringen met elkaar hebben. Hierdoor leren de katten om de ander niet als bedreiging te zien. De methode is ondersteund door wetenschappelijk onderzoek.

! Waarschuwing ! Vroeggescheiden katten missen een goede sociale basis
Ben je jezelf nog aan het inlezen over de beste manier van katten koppelen en is je nieuwe kat er nog niet? Lees dan eerst deze blog door om er zeker van te zijn dat je eigen kat de juiste basis heeft om vrienden te worden met een andere kat. Vroeggescheiden katten blijven liever alleen

Een veelgestelde en belangrijke vraag is hoe je katten het beste aan elkaar kunt laten wennen. Katten aan elkaar laten wennen op de juiste manier, kan het verschil betekenen tussen permanente kattenoorlog of een levenslange vriendschap. Toen we nog niet zoveel over kattengedrag wisten was het introduceren een kwestie van “deurtje van het reismandje open, en ze het zelf laten uitzoeken”. Blazen en grommen hoorde erbij, dat hield vanzelf wel op. Maar vaak bleven deze katten elkaar in de weg zitten. Met als gevolg dat er één uit huis vertrok of zijn intrek nam in een andere ruimte in huis. 

Met de huidige kennis en inzichten op het gebied van kattengedrag bekijken we de introductie van een nieuwe kat in een bestaande huishouding nu anders, namelijk vanuit de kat. Een kat is een sociaal dier. Een soortgenootje kan een ware verrijking zijn in het leven van een kat. Ze kunnen elkaar gezelschap houden en met elkaar spelen. Niet zo gek dus, dat veel huishoudens van kattenliefhebbers uit meer dan één kat bestaan. Onze huiskatten zijn dus socialer dan hun wilde voorouders en kunnen in groepen leven, maar ze zijn ook territoriaal aangelegd. Het is heel natuurlijk voor een kat (wild of huiskat) om een vreemde kat te zien als bedreiging. “Jij komt zomaar mijn territorium binnen!” Elke kat voelt zich zeer onveilig als er zomaar een nieuwe, vreemde kat in “zijn huiskamer” staat. De kans is daarom groot dat een nieuwkomer niet met open armen zal worden ontvangen. En erger nog, dat jouw lieve huiskat op slag verandert in een gestrest en woedend (lees angstig) exemplaar. Een kat juist introduceren vereist daarom tijd, liefde en geduld. Een langzame introductie waarbij de katten langzaam en in stappen aan elkaar kunnen wennen, geeft de beste kans op vriendschap tussen katten.

Stress bij katten

Een kat verkeerd introduceren kan hem veranderen in een gestrest en woedend exemplaar

Langzame introductie: meest natuurlijk en kostenbesparend

De langzame introductie is een methode om twee katten die elkaar niet kennen, op een gecontroleerde en rustige wijze aan elkaar te laten wennen. De katten worden niet direct of na een paar dagen al met elkaar geconfronteerd. De katten worden juist op een gecontroleerde manier en in kleine stapjes, in hun eigen tempo aan elkaar gewend. Eerst via geur en geluid, daarna via zicht en pas als ze volledig ontspannen zijn, mogen ze ook naar elkaar toe. Omdat de langzame introductie het tempo van de kat zelf volgt, leert je kat de ander rustig kennen en is de stress voor je kat goed te hanteren. Door de katten genoeg tijd te geven en door herhaaldelijk neutrale of positieve ervaringen, leren ze stapje voor stapje dat de ander niet bedreigend is.

Dit is het beste uitgangspunt voor een kat om vriendjes te worden met een andere kat. Door een langzame introductie verminder je stress en dus ook de kans op stressgerelateerde problemen. Stress kan leiden tot gezondheidsproblemen zoals niesziekte, frequent terugkerende blaasontsteking (zonder bacteriële oorzaak) en kaalheid door overmatig poetsgedrag. Stress kan ook heel wat gedragsproblemen tot gevolg hebben. Sproeien, naast de bak poepen, sloopgedrag en agressie naar mens of dier zijn slechts enkele voorbeelden. De langzame introductie kan dus ook kostenbesparend zijn. Het bespaart op de kosten van de dierenarts en voorkomt dat je al in een vroeg stadium een kattengedragstherapeut moet inschakelen.

Een langzame introductie waarbij de katten langzaam en in stappen aan elkaar kunnen wennen, geeft de beste kans op vriendschap tussen katten.

Hoelang duurt de langzame introductie?

De naam ‘langzame introductie’ doet vermoeden dat deze methode om je katten aan elkaar te laten wennen erg lang duurt. Dit is niet het geval. De langzame introductie volgt het tempo van de katten zelf, waardoor deze methode zo langzaam of snel gaat als voor je kat prettig is. Ook met de langzame introductie kunnen de katten dezelfde dag nog samen zitten – mits beide katten daaraan toe zijn. Hoelang deze methode duurt is dus per kat verschillend.

Katten die voldoende lang (langer dan 12-13 weken) bij de moederpoes en hun nestgenootjes zijn opgegroeid, zullen in de regel wat minder lang tijd nodig hebben om te wennen aan een nieuwe kat. Twee sociale (ras) katten zullen elkaar in de regel sneller accepteren. Ook kittens zijn wat flexibeler in zich aanpassen aan nieuwe situaties. Katten ouder dan 1.5 jaar en katten die op een leeftijd van 1 tot 13 weken al gescheiden zijn van de moederpoes en hun nestgenootjes, zullen een stuk langer nodig hebben om te wennen aan een nieuwe kat. Katten die tot de leeftijd van 1.5 jaar altijd alleen zijn geweest, kunnen vaak helemaal nooit wennen aan een nieuwe kat.

Katten die stressgevoelig zijn, zullen ook meer moeite hebben met het accepteren van een nieuwe kat. Een gestreste kat staat namelijk niet zo open voor het sluiten van vriendschap. Vroege moederscheiding kan zorgen voor stressgevoeligheid, maar deze eigenschap wordt ook doorgegeven door de moederpoes. Een gestreste/angstige moederpoes zal haar stress/angst doorgeven aan haar kittens. En zo kan het zijn dat een (ras)kat die laat gescheiden is van de moederpoes en nestgenootjes toch stressgevoelig is, omdat dit in zijn genetische aanleg zit. Ook bij sociale raskatten is het dus aan te raden om een langzame introductie uit te voeren. 

Maak het risico op een probleem voor je kat zo klein als mogelijk

De achtergrond

De behoefte om het eigen territorium te verdedigen komt voort uit de noodzaak om voldoende prooien te vangen om te overleven. In de natuur leven katten bij voorkeur in een groep. Dat noemen we een kattenkolonie. Zo’n kolonie bestaat uit meerdere poezen die familie van elkaar zijn, hun kittens en enkele katers.  Een vreemde (niet-kolonie) kat in je territorium betekent minder prooien voor jezelf en je kittens. Een vreemde kat ontmoeten betekent in de natuur gevaar. Gevaar voor je kittens, gevaar om minder voedsel te hebben en gevaar om een stuk van je leefgebied te verliezen. Katten willen namelijk altijd hun eigen territorium uitbreiden door het leefgebied van een ander in te nemen. Een vreemde kat wordt in de natuur dan ook (veelal) als bedreiging gezien en verjaagd. 

Als we dit nu doortrekken naar onze huiskamers, dan werkt dit precies hetzelfde. Je al aanwezige katten beschouwen het huis en alles wat daarbij hoort als hun leefomgeving, hun territorium. Een nieuwe kat zal worden gezien als indringer van het territorium. Dit roept angst op. Katten reageren op deze angst door te vluchten (verstoppen) of middels agressie. Eigenlijk vragen we de kat om tegen zijn natuurlijke instincten in te gaan en de nieuwe kat meteen als vriendje te zien. Maar de kat kan dit helemaal niet op het eerste gezicht, die is geprogrammeerd om de ander weg te jagen of door te vluchten. De kat een andere ervaring geven kost dus tijd. Ze hebben genoeg tijd nodig om elkaar te leren kennen en te leren dat de vreemde kat niet gevaarlijk is. Dit gebeurt vooral door elkaar… TE RUIKEN. Reuk is in de kattenwereld heel erg belangrijk, veel belangrijker dan voor mensen.

Hulpmiddelen bij een introductie 

Of een introductie wel of niet slaagt hangt van de katten af, maar ook de omgeving heeft hier invloed op. De omgeving kan de katten helpen om zich zo snel mogelijk ontspannen te voelen en dit is de basis om een vriendschap te kunnen sluiten. Wat katten nodig hebben:

1. Voorzie de al aanwezige en de nieuwe kat van veilige plekken

Beide katten hebben een plekje nodig waar zij zich kunnen terugtrekken zodat ze zich veilig voelen. De kat moet de mogelijkheid hebben om deze plek van minimaal twee kanten te betreden of te verlaten wanneer hij zich bedreigd voelt. De meeste katten geven de voorkeur aan een plek die groot genoeg is voor zichzelf, die rondom beschut is (door hoge randen) en verhoogd is. Er zijn minimaal zoveel veilige plekjes nodig als dat je katten hebt. Nog beter is het, om in elke ruimte waar de katten dagelijks komen zoveel plekjes te maken als dat je katten hebt. Genoeg ruimte tussen de plekjes onderling zorgt ervoor dat de katten ervoor kunnen kiezen om alleen te zijn.

2. Geef de katten toegang tot meerdere en eigen voorzieningen

De belangrijkste voorzieningen zijn voerbakjes, water, kattenbakken, krabpalen en rust en slaapplekken. Deze bronnen zet je het liefste zo neer dat elke kat er gebruik van kan maken zonder dat hij gestoord wordt door een andere kat. Door de spullen te scheiden voorkom je concurrentie tussen de katten om de voorzieningen.

3. Voorzie de kat van voldoende afleiding

Om ervoor te zorgen dat de introductie goed verloopt, is het belangrijk dat de katten zich tussendoor ook vermaken.

Een nieuwe kat erbij is toch gewoon “even wennen?”

Voor mensen geldt dat we aan iets kunnen wennen. We leggen ons bij de situatie neer, praten onze frustraties door. Of leggen ons neer bij de situatie.  Wij mensen zijn bovenal sociale dieren, met een sociale hiërarchie. We accepteren een baas (in het werk, in de regering) en wij volgen zo goed mogelijk de regels. Wij mensen denken dus dat katten ook zo in elkaar zitten. Maar daar gaan we de mist in. Katten zijn helemaal niet van het inschikken. Simpelweg omdat de natuur ze anders heeft gemaakt.  En katten kunnen de spanning die dit geeft, lichamelijk niet verwerken. Vandaar dat zij stressklachten krijgen als zij moeten samenleven met een kat die ze niet in hun huis willen hebben. Omdat katten geen sociale hiërarchie kennen, hebben ze ook geen baas of alpha. Katten weten niet wat een baas is en reageren dan ook op een verplichte kostganger in hun huis, met zoveel mogelijk vermijden van de andere kat. Het is een verplicht tolereren van elkaar, omdat ze niets anders kunnen. 

Wanneer je vreemde katten direct samen zet kan er een situatie ontstaan waarbij katten elkaar leren tolereren. De katten zien elkaar dan nog steeds als gevaar. Maar in dit geval hebben de katten zich erbij neergelegd dat de indringer niet weggaat en dat ze hun territorium moeten delen. Katten die elkaar tolereren, maar geen vrienden zijn, ervaren altijd een beetje stress in elkaars aanwezigheid. Wanneer katten zo’n gedoogbeleid voeren zorgt dit voor spanning die uiteindelijk leidt tot ruzie. Een ruzie vanuit frustratie en niet – zoals vaak wordt gedacht – over wie er de baas is. De stress loopt zo hoog op, dat ze gaan uiteindelijk zullen vechten om hun eigen privé terrein of zich zoveel mogelijk terugtrekken of verstoppen.

Dit zijn het type katten die wekelijks moeten “bepalen wie de baas of alpha is”. Dat laatste bestaat niet in de kattenwereld, want er bestaat geen dominantie of duidelijke rangorde bij katten. Deze katten zijn dan ook gewoon aan het vechten. Het is dan ook “nooit een kwestie van gewoon even wennen”. En katten vechten ook niets uit. Aangezien vechten zelf stress oplevert beland je in een vicieuze cirkel: stress is de oorzaak van het vechten, maar het vechten zelf zorgt ook weer voor stress. Het gevolg is dat er steeds sneller stress wordt opgebouwd en er steeds meer gevechten ontstaan. Dit soort problemen houden zichzelf dus in stand en worden over de tijd alleen maar erger!

Vechtende katten is altijd een probleem en leidt nooit tot een oplossing, omdat er nooit een winnaar is. Dus “even wennen” aan elkaar is een redelijke voorspeller van vragen om problemen.

Ze slapen naast elkaar, dan is de introductie toch wel gelukt?

Wanneer katten direct samen zijn gezet wordt er vaak beargumenteerd dat de introductie goed is verlopen omdat de katten naast elkaar liggen. Dat katten samen op bed liggen, betekent niet automatisch dat ze bevriend zijn. Het bed is lekker warm en zacht wat het een fijne slaapplek maakt. Het kan zijn, dat de katten er om deze redenen liggen en niet omdat ze vrienden zijn. De katten tolereren elkaars aanwezigheid en de stress die ze daarvan ervaren omdat het bed zo’n fijne slaapplek is. Niet voor niets, is het bed of de slaapkamer een veelvoorkomende plek waar ruzies ontstaan. De stress van het in elkaars aanwezigheid zijn, is dan zover opgelopen dat het tot ruzie heeft geleid.

En dan maakt het ook nog uit of we het hebben over een introductie met een kitten of met een volwassen kat. Omdat in het geval van een kitten nog een andere reden kan hebben dat hij naar jouw lieve kat toe trekt. Als het om een volwassen kat gaat die wordt geïntroduceerd en deze ligt (uiteindelijk) samen met jouw volwassen kat op de bank te slapen, dan zou je kunnen denken dat het allemaal goed is tussen de twee. Maar dan moet je vooral kijken naar de lichaamshouding van de katten. De manier waarop ze naast elkaar slapen, geeft veel informatie over hoe de verstandhouding werkelijk is: zijn ze echt vrienden of is het een stille kattenoorlog?

katten slapen

Deze katten slapen samen, maar zijn duidelijk niet op hun gemak. De zwarte kat heeft zijn pootjes weggestopt onder het lijf en de lapjeskat is aan het “nep-slapen”. Deze katten houden niet voor niets een gepaste afstand tussen elkaar aan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deze katten slapen in een open houding met de buik zichtbaar, en liggen met de kopjes naar elkaar toe. Dit zijn bevriende katten

Deze katten slapen in een open houding met de buik zichtbaar en liggen met de kopjes naar elkaar toe. Ze zijn in diepe slaap. Dit zijn bevriende katten

 

 

 

 

 

Als de nieuwkomer een kitten is, dan is er nog een andere factor die meespeelt.

Kittens trekken namelijk altijd naar andere katten toe omdat ze kwetsbaar en afhankelijk zijn. Ze zoeken vervanging voor de aandacht, zorg, veiligheid en warmte die ze ooit kregen van hun moederpoes en nestgenootjes. Samen slapen betekent dus niet automatisch dat er sprake is van een goed gelukte introductie of vriendschap. Zeker niet als de volwassen kat (af en toe) blaast, gromt of uithaalt. Dat de ontmoeting toch niet zo goed is verlopen als gedacht, wordt vaak pas veel later zichtbaar, wanneer de katten sociaal volwassen zijn (1.5 jaar). Katten verlaten in de natuur op deze leeftijd hun kolonie.  Om deze reden ontstaan rond deze leeftijd dan ook de meeste problemen. Want op deze leeftijd wordt pas echt duidelijk of de katten elkaar hebben nodig gehad of dat ze elkaar opzochten omdat er vriendschap tussen hen bestaat.

Gun jij je katten net dat beetje meer tijd en ruimte om aan elkaar te wennen zodat ze een mooie vriendschap kunnen opbouwen? Lees dan verder en volg het stappenplan voor de langzame introductie, door hieronder te klikken:

 

Met dank aan Franciska Schellings, poezenpleegmoeder voor het meedenken over deze blog.

Sorry, the comment form is closed at this time.

Consecte libero id faucibus nisl tincidu. Magna etiam tempor orci lobor faculs lorem ipsum.

Instagram feed