Image Alt

Katten Blog

 / Gedragsproblemen  / Agressie  / Agressieve kat
agressieve kat

Agressieve kat

Een agressieve kat is het op één na meest voorkomende gedragsprobleem bij katten. Een agressieve kat wordt vaak niet even serieus genomen als een agressieve hond. Vermoedelijk omdat katten kleiner zijn en het niet vaak voorkomt dat ze mensen aanvallen of dodelijk verwonden. Toch is een kat uitstekend uitgerust om – letterlijk en figuurlijk – flink van zich af te bijten. Hun scherpe tanden kunnen de huid makkelijk doorboren.

Daarnaast bezit hij aan elke poot vijf vlijmscherpe nagels die lelijke snijwonden kunnen veroorzaken. Een oppervlakkige krab van een kat is ongevaarlijk. Maar een écht agressieve kat is in staat om zijn baasje in het ziekenhuis te doen belanden. Gelukkig komt dit maar weinig voor. Gevechten tussen katten hebben ook zelden een fatale afloop, maar bijtwonden en vechtabcessen kunnen leiden tot een erg hoge dierenarts rekening.

Het is nuttig om als kattenbaasje te begrijpen waar agressie vandaan komt en wat dit veroorzaakt. Daarnaast zijn er aantal dingen die je zelf kunt doen om agressie te verminderen.

Een agressieve kat is vaak een angstige kat (angstagressie)

Een krab of een bijt doet erg zeer en agressie kan de kat ook onvoorspelbaar maken. Toch is het goed om je te realiseren dat een agressieve kat het meestal niet gemeen bedoelt. De agressie heeft altijd een functie en een doel. Angst is de meest voorkomende oorzaak voor agressie. Angst is een gevoel dat veroorzaakt wordt door een waargenomen bedreiging, die de kat op afstand wil houden. Het maakt hierbij niet uit of de dreiging reëel is, of dat de kat dit slechts zo ervaart.

Wanneer de kat bang is, maakt hij stresshormonen aan in zijn lijf

Wanneer de kat zich bedreigd voelt, maakt hij stresshormonen aan. Deze stofjes zorgen voor allerlei lichaamsveranderingen die de kat in staat stellen om effectief op gevaar te reageren. De kat kan bijvoorbeeld het gevaar op afstand houden door te vluchten of zichzelf te verstoppen. De kat kan gevaar ook vermijden door zich dreigend en aanvallend op te stellen. Dat laatste noemen we agressie.

Katten vrezen het onbekende

Nagenoeg alle wilde dieren vertonen agressie om hun territorium te bewaken, hun nageslacht te beschermen of zichzelf te verdedigen wanneer zij worden aangevallen. Dit is misschien niets nieuws onder de zon. Maar minder goed bekend is wellicht, dat álles wat vreemd is voor een kat, angst kan oproepen. Je kunt dan denken aan bezoek, een onbekend geluid of voorwerp (komkommers!), kleine kinderen, een vreemde kat of de hond van de buren.

Katten die te vroeg uit het nest zijn gehaald, reageren sneller agressief

Hoe stressgevoeliger de kat is, hoe sneller de kat vreemde dingen als een (grote) bedreiging ervaart. Dat betekent dus dat katten die te vroeg uit het nest zijn gehaald, sneller agressief zullen reageren. Want vroege moederscheiding maakt katten stressgevoelig. Vooral als de kat het idee heeft dat hij het gevaar niet kan ontvluchten, zal hij sneller overgaan tot agressie. Een kat in het nauw maakt rare sprongen! Ook geldt, dat hoe dichterbij het gevaar is, hoe bedreigender dit voor de kat is.

Is je agressieve kat wel goed gesocialiseerd\?

Hetgeen dat de basis vormt voor het wel of geen angst ervaren voor mensen, dingen in de leefomgeving en andere dieren is de socialisatie. Alles waarmee de kat op een leeftijd van 2-7 weken niet, onvoldoende of op een negatieve manier in aanraking is geweest, zal later angst oproepen. Tussen week 2-7 leren katten namelijk wat zij in hun leefomgeving als normaal en veilig kunnen zien. Een kitten dat met 6 weken op straat is gevonden en hiervoor nooit met mensen in aanraking is geweest, is ongesocialiseerd. Helaas kan dat niet meer op latere leeftijd. Dit betekent ook dat de kat angst heeft voor mensen. Vanuit deze angst kunnen deze katten reageren met agressie.

Kat valt andere kat aan (agressie richting soortgenoten)

Ook agressie tussen katten onderling wordt vaak veroorzaakt door angstgevoelens en de bijbehorende lichamelijke stress. Omdat vechten zelf ook stressvol is voor katten, heeft het geen zin om ze het te laten ‘uitvechten’. Katten laten ‘begaan’ wanneer ze vechten verhoogt enkel hun stressniveau. Omdat stress een veelvoorkomende oorzaak van vechten is, kun je zo makkelijk in een vicieuze cirkel belanden. Stress veroorzaakt vechten, maar het vechten zelf veroorzaakt ook stress. De stress bouwt dan snel op. Dit is ook de reden waarom kattenruzies veroorzaakt door stress, steeds erger worden en vaker voorkomen met de tijd.

Katten bepalen nooit wie de baas is door te vechten

In een natuurlijke situatie vechten of ‘stoeien’ bevriende volwassen katten niet. Een kat is een facultatief sociaal dier. Dat betekent dat hij prima in zijn eentje kan overleven als dat nodig is. Maar wanneer er genoeg voedsel aanwezig is, leven katten bij voorkeur in een groep. Zo’n groep samenlevende katten wordt een kattenkolonie genoemd. Een katten kolonie bestaat uit meerdere verwante (familie van elkaar) poezen en meestal een (soms twee of meer) onverwante katers.

Bevriende katten besteden veel tijd aan het versterken van hun relatie

Het gedrag naar elkaar toe is gericht op het in stand houden en versterken van de sociale band tussen de groepsleden. Gedrag dat de onderlinge band versterkt heet affiliatief gedrag. Dit bestaat onder andere uit het lijf tegen elkaar wrijven (allorubbing), neuscontact en het wassen van de oren, kop en nek (allogrooming). Een lineaire dominantiehiërarchie of rangordesysteem komt niet voor bij katten. Vaak is er wel een dier dat meer op de voorgrond treedt.

Katten zijn conflictvermijdende dieren

Maar katten bepalen nooit ‘wie de baas’ is door ruzie met elkaar te maken. Katten vermijden fysieke conflicten juist door te communiceren op afstand. Dat doen zij door het leefgebied te markeren middels visuele en geurboodschappen. Door de omgeving te markeren kan een kat boodschappen achterlaten die langere tijd waarneembaar blijven voor andere katten. Een directe fysieke confrontatie is daarom niet nodig.

Wat je het beste kunt doen als je katten ruzie hebben

Je kunt katten die ruzie hebben, beter afleiden door spel, of als dit niet lukt een dag apart zetten. Dit zorgt ervoor dat de stresshormomen kunnen zakken. Daarnaast zul je ook hetgeen dat voor al die spanning zorgde, niet weer de kop op kan steken. Als het geluid werd veroorzaakt doordat een kind een rotje gooide, zal dit misschien eenmalig zijn. Maar wanneer de kat van de buren in je tuin blijft komen, blijft dit stress geven bij je katten. Je zult er dan voor moeten zorgen dat je katten de ongewenste vreemdeling niet meer kunnen zien. Wanneer de katten elkaar in de haren blijven vliegen, kun je het beste een kattengedragstherapeut inschakelen.

Plotseling vechtende katten (omgerichte agressie)

Het is een veelvoorkomend probleem. Bevriende katten die tot op het moment van het incident nooit ruzie hebben gehad en elkaar ineens in de haren vliegen. Vaak nadat ze erg geschrokken zijn van een hard geluid. Of nadat ze iets bedreigends gezien hebben (zoals een vreemde kat buiten). Beide katten stonden bij het raam met dikke staarten en waren erg kwaad. Vervolgens behandelen deze katten – die ooit de dikste maatjes waren – elkaar als aartsvijanden.

Hoe is dit nu toch mogelijk? Het antwoord is omgerichte agressie. Hierbij ervaart de kat angst waardoor deze uitvalt naar degene die er weliswaar niets mee te maken heeft, maar wel het meest dichtbij is. De agressie was eigenlijk bedoeld voor de vreemde kat buiten of het enge geluid, maar daar kan de kat niet bij. En dus wordt de agressie afgereageerd op datgene waar hij wel bij kan.

Katten vechten nadat een kat bij de dierenarts is geweest

Wanneer katten ineens vechten nadat ze bij de dierenarts geweest zijn, heeft dat te maken met de groepsgeur. Of beter gezegd, de ontbrekende groepsgeur. Zoals hierboven ook staat aangegeven, wrijven bevriende katten hun lijven tegen elkaar. Ook wassen zij elkaar. Op deze manier wisselen ze elkaars geuren onderling uit en zijn ruiken ze herkenbaar voor de ander. Bij de dierenarts worden vaak middelen met een sterke geur zoals alcohol gebruikt. Hierdoor ruikt de kat vreemd voor de andere wanneer deze thuiskomt. En dit kan agressie oproepen. Een vreemde kat in huis is namelijk bedreigend.

Maizena neutraliseert geur

Zet de katten daarom tijdelijk apart. Zo kan de spanning zakken. Daarnaast kun je de kat zijn vacht (geur) neutraliseren door hem in te wrijven met maizena. Doe dit minimaal twee keer per dag. Vervolgens wrijf je met een watje of washandje over de wangen van de kat die niet bij de dierenarts is geweest. En daarna met hetzelfde watje of washandje over de kat die wel bij de dierenarts is geweest. Kijk na 24 uur hoe het gaat. Verleng met nog een dag als het niet genoeg is geweest. Blijven de katten elkaar na 2 weken nog steeds in de haren vliegen, raadpleeg dan een kattengedragstherapeut.

Ongecastreerde katten zijn agressiever

De meest voor de hand liggende en begrijpelijke vorm van agressie treedt op in ongecastreerde katers. Wanneer katers seksueel volwassen worden, treden er lichamelijke veranderingen op. De testosteron productie komt bijvoorbeeld op gang. Testosteron is een seksueel hormoon dat een rol speelt bij agressie. Testosteron zorgt ervoor dat katers sneller en langduriger agressief reageren. Ongecastreerde katten reageren dus sneller agressief wanneer zij zich bedreigd voelen of gefrustreerd zijn. Bij de meeste katers helpt castratie agressiviteit te verminderen omdat het de productie van testosteron stopt.

Agressie tussen geholpen katten is vaak subtieler en complexer. De signalen kunnen zo subtiel zijn, dat ze een katteneigenaar niet eens opvallen. Agressie is niet gebonden aan geslacht: het kan optreden tussen katers maar ook tussen een kater en een poes of tussen twee poezen.

Wat kan je zelf doen wanneer je kat ineens agressief is

Elke kat kan weleens uithalen of een keer ruzie hebben met zijn maatje en dit is geen reden tot paniek. Als je kat ineens agressief reageert, neem dan de tijd om na te denken over wat er aan dit gedrag vooraf ging. Alleen wanneer je weet waarom de kat agressief reageerde, kun je de kat helpen.

Agressie bij de kat kan worden veroorzaakt door:

  • Ziekte, pijn en ander ongemak zoals jeuk kan ook agressie veroorzaken of er in ieder geval aan kan bijdragen. Daarom is het altijd verstandig om een medische oorzaak te laten uitsluiten. Zeker wanneer de kat ineens agressief reageert wanneer je haar aanraakt of optilt, zou er sprake kunnen zijn van pijn of ziekte.
  • Frustratie (opgebouwde spanning)
  • Concurrentie om bronnen zoals ligplekken of voer
  • Verveling (opgebouwde spanning)
  • De katten kunnen stress van elkaar ervaren omdat de introductie mis is gelopen
  • De kat kan je handen zien als prooi (speelagressie)

Mijn ervaring als kattengedragstherapeut is dat kattenruzie vaak meerdere oorzaken heeft die door elkaar heen spelen en elkaar vaak versterken. Het is daarom belangrijk dat alle oorzaken in kaart worden gebracht en puntsgewijs behandeld, om dit gedrag te doorbreken.

Probeer de oorzaak te herkennen en identificeren

Zodra je merkt dat je kat ergens erg kwaad of angstig van raakt, schrijf dan eens op om welke situaties het gaat. Het herkennen van de prikkels die spanning veroorzaken is de eerste stap. Tegen wie of wat reageerde de kat agressief?

  • Werd de printer in elkaar geslagen nadat hij ineens “vervaarlijk” papier uitspuwde? Dan is de kat waarschijnlijk geschrokken.
  • Wilde beide katten in hetzelfde mandje liggen? Dan kan er sprake zijn van een tekort aan bronnen waardoor er sprake is van stress door concurrentie.
  • Was de kat heftig aan het kwispelen en blazen terwijl hij voor het raam zat en de kat van de buren zag? Dan was de aanval waarschijnlijk voor de buurtkat bedoeld, maar die was niet in de buurt (en jij wel).
  • Was je de kat aan het aaien tijdens het tv kijken? Dan vond de kat de manier waarop je aaide of de plek waarschijnlijk niet prettig en liet dat merken.
  • Rende je kleine nichtje in al haar enthousiasme achter de kat aan? Dan voelde de kat zich wellicht bedreigd omdat hij het nichtje niet (voldoende) kon ontvluchten.
Neem de vervelende prikkels zoveel mogelijk weg
  • Als de kat erg van slag raakt wanneer je print, kun je besluiten om te printen zodra de kat niet in dezelfde ruimte aanwezig is
  • Voldoende bronnen voor alle katten voorkomt ruzie door concurrentie
  • Het zien van de buurtkat kun je belemmeren door de gordijnen te sluiten of de ramen af te plakken met raamfolie
  • Kijk wat je doet terwijl je de kat aait of volg een masterclass aaien op ons YouTube kanaal
  • Een zeer jong nichtje dat nog niet goed weet hoe ze met katten moet omgaan, kun je het beste weghouden bij een angstige kat. Of je draait het om en houdt de kat weg bij je nichtje (door hem een lekker rustige eigen kamer te geven).
Leer je kat anders om te gaan met de angstige situaties

Zorg ervoor dat de kat anders kan reageren op gevaar dan met agressie. Vluchten en verstoppen zijn betere alternatieven. Besteed extra aandacht aan het maken van goede verstopplekjes. En creeer meer veilige hoge plekken. Dit helpt de kat om weer snel tot rust te komen. Laat alle deuren bijvoorbeeld open zodat hij de mogelijkheid heeft om te vluchten.

Spelen met de kat tijdens een stressvolle situatie kan (soms) helpen omdat spelen stress verlaagt. De kat maakt geluksstofjes aan wanneer hij speelt. Straf de kat in ieder geval niet. Straffen veroorzaakt stress en dit zal er alleen maar voor zorgen dat de kat sneller agressief reageert. Een zeer gespannen kat aaien kan ook leiden tot agressie, een gespannen kat die snel agressief reageert laat je het beste met rust.

Wanneer schakel je hulp in bij agressie?
Wanneer de agressie niet te omschrijven is als een eenmalig incident en tussen katten onderling vaker voorkomt dan eens per week, is het verstandig om de hulp in te schakelen van een kattengedragstherapeut. Agressie is een gevaarlijk probleem dat vaak erg onvoorspelbaar kan zijn voor kattenbaasjes. Veel gedragsmodificatie technieken kunnen een verkeerde uitwerking hebben als ze verkeerd worden ingezet. Lekker in je Vacht heeft genoeg kennis en ervaring om een effectief behandelplan op te stellen die afgestemd is op de behoeftes van de kat en biedt ook intensieve begeleiding bij het toepassen ervan. Elke behandeling is uniek, want geen kat of situatie is hetzelfde. Heb je behoefte aan een adviesgesprek over een kat die je ineens aanvalt of zoek je hulp omdat je katten steeds vaker ruzie hebben, twijfel dan niet om contact op te nemen via het servicegebied om de opties te bespreken.

Vond je deze blog leuk, interessant of nuttig?

Zo kun je ons steunen

De blogs van Lekker in je Vacht zijn altijd gratis, omdat we het belangrijk vinden dat voor iedereen goede informatie beschikbaar is. Problemen voorkomen vinden we veel belangrijker dan genezen. We steken daarom heel veel liefde en tijd in deze blogs.

 Leuk weetje: deze blog kostte meer dan 5 uur om te maken.

We krijgen regelmatig de vraag hoe jullie ons kunnen steunen. Dat kan op verschillende manieren:

  1. Bijvoorbeeld door eens een mooi kwaliteitsproduct voor je kat in onze webshop te kopen. We verkopen enkel spullen die ontworpen zijn met de wensen van je kat in het achterhoofd. Je kat vindt onze spullen gegarandeerd leuker dan de doos waarin ze komen!
  2. Een andere manier om ons te steunen is deze blog te delen op je social media
Denise van Lent
Volg mij

Comments

  • K.Kroezen

    15/10/2017

    Mijn kat speelt altijd tikkertje dwz ze tikt me aan en ik moet er achteraan dat vindt ze prachtig
    Echter vorige week had ik het druk en dacht ik begin nu eens en begon achter haar aan te rennen
    Ze is zich rot geschrokken en begon te krijsen en blazen
    Het vreemde is dat ze nog steeds agressief reageert op me behalve als ik thuiskom ,dan moet ik haar altijd ff aaien terwijl ze rolt en als ik op bed lig is er niks wat an de hand dan kruipt ze fijn tegen me aan
    Maar de rest van de tijd blaast en krijst ze naar me
    Enig idee wat te doen??
    Dus als ik stil zit of lig dan is er niks wat aan de hand maar kom ik in beweging dan is het mis
    Als ik van buiten kom dan komt ze wel naar me toe
    Denk dat ze zich aangevallen voelde in haar territorium tijdens dat “tikkertje”

  • Liane

    06/05/2018

    Hallo, even its duidelijk maken. Mijn poes heeft sinds 3 dagen 6 kittens.
    De tweede dag viel ze enorm de kater aan die in een andere kamer was.
    Nadat ik de kater naar buiten had gekregen richte ze zich op mij.
    Ik heb haar verder de hele avond gerust gelaten.
    De volgende ochtend kam ik met een bakje met haar lievelings eten in de keuken.
    Ze kwam gewoon rustig naar mij toe maar op een meter afstand sprong ze op.mij af en heeft mij wel 8 keer echt gebeten , zelfs een haal onder mijn kin.
    Ik heb doodsangsten uitgestaan.
    Van de dierenarts kalmivet gekregen. Volgens mij helpen die niet echt want deze ochtend had ze weer die enorme valse kop met blazen. Ik ben niet meer zo jong, 77 en weet niet goed wat te doen.
    Ik laat haar zoveel mogelijk met rust maar zal dit na een paar dagen over gaan?
    Weet u een goede raad voor mij?
    Vast heel erg bedankt, groetjes Liane

  • Mevrouw v i

    12/10/2018

    Hoi Denise, ik maak me erg zorgen om onze poes(ragdoll) zij heeft deze zomer een zeer traumatische ervaring gehad net de buurhond (ze was ontsnapt en bijna gegrepen door die hond.)
    En nu vandaag was ze in de tuin-zit aan tuigje vast en de hond ging in zijn tuin erg blaffen.
    En ze was zeer in paniek! Zelf nu nog,zeker 4 uur later,is ze nog steeds niet zichzelf. Ze kan zomaar gaan blazen en krabben tegen ons. En doet nog steeds erg gestressed.
    Wat kunnen wij hier nou aan doelen? Zal het morgen beter zijn?

Post a Comment

Consecte libero id faucibus nisl tincidu. Magna etiam tempor orci lobor faculs lorem ipsum.

Instagram feed

Inhoud mag niet worden overgenomen zonder toestemming